การเข้ารับการจัดฟันเด็ก สามารถแก้ไขพฤติกรรมการดูดนิ้วในเด็กได้จริงไหมการจัดฟันเด็ก "สามารถแก้ไขผลกระทบที่เกิดจากการดูดนิ้วได้จริง" ครับ แต่ต้องแยกประเด็นระหว่าง "ผลกระทบ" (ฟันที่ยื่นหรือผิดรูป) กับ "ตัวพฤติกรรม" (นิสัยการดูดนิ้ว) ให้ชัดเจนครับ
เพื่อให้คุณพ่อคุณแม่เข้าใจบทบาทของทันตแพทย์จัดฟันในเรื่องนี้ ผมขอสรุปเป็น 3 ประเด็นสำคัญดังนี้ครับ:
1. จัดฟันช่วย "แก้ไขฟันที่เสียไป" จากการดูดนิ้วได้
การดูดนิ้วเป็นเวลานานมักทำให้เกิดปัญหาฟันยื่น ฟันบนและฟันล่างไม่สบกัน (Open Bite) หรือเพดานปากแคบลง เครื่องมือจัดฟัน (โดยเฉพาะเครื่องมือที่ออกแบบมาเฉพาะสำหรับเด็ก) สามารถ:
ขยายเพดานปาก: ในกรณีที่เพดานปากแคบจากการดูดนิ้ว เครื่องมือสามารถช่วยขยายให้กว้างขึ้นเพื่อให้ฟันแท้มีพื้นที่เรียงตัวได้
ดึงฟันกลับเข้าตำแหน่ง: เครื่องมือจัดฟันจะช่วยปรับแต่งตำแหน่งฟันที่ยื่นออกมาให้กลับมาสบกันในตำแหน่งที่ถูกต้อง
2. เครื่องมือจัดฟันช่วย "ยับยั้งพฤติกรรม" ได้
ในบางกรณี ทันตแพทย์จัดฟันจะใช้เครื่องมือที่เรียกว่า "อุปกรณ์กันลิ้นดุนหรือกันนิ้ว" (Habit Breaker / Tongue Crib) เข้าไปติดตั้งในช่องปากครับ
กลไกการทำงาน: อุปกรณ์นี้จะมีลักษณะเป็นซี่โลหะเล็กๆ ที่ขวางบริเวณเพดานปากหรือด้านหลังฟันหน้า เมื่อเด็กพยายามจะเอาหัวแม่มือเข้าไปดูด จะทำให้ดูดไม่ได้หรือไม่ถนัดเหมือนเดิม
ผลลัพธ์: เมื่อเด็กทำพฤติกรรมเดิมไม่ได้นานๆ เข้า สมองจะค่อยๆ ลดความอยากทำ จนในที่สุดพฤติกรรมดูดนิ้วก็จะหายไปเองครับ
3. สิ่งสำคัญ: "การจัดฟันไม่ใช่การบำบัดพฤติกรรมโดยตรง"
แม้เครื่องมือจะช่วยกันนิ้วได้ แต่ "สาเหตุของการดูดนิ้ว" มักมาจากความเครียด ความเหงา หรือต้องการความอบอุ่นใจครับ
เครื่องมือคือตัวช่วยกายภาพ: อุปกรณ์ช่วยป้องกันไม่ให้เด็กทำพฤติกรรมซ้ำ
ครอบครัวคือตัวช่วยทางจิตใจ: หากแก้แค่ฟันแต่ไม่แก้ที่ต้นเหตุของความเครียด เด็กอาจเปลี่ยนจากดูดนิ้วไปเป็นพฤติกรรมอื่น เช่น กัดเล็บ หรือดึงผมแทน ดังนั้นการพูดคุย การหากิจกรรมทำเพื่อเบี่ยงเบนความสนใจจึงเป็นเรื่องที่ต้องทำควบคู่กันครับ
แนวทางปฏิบัติสำหรับคุณพ่อคุณแม่
ปรึกษาทันตแพทย์เด็กก่อน: ไม่ใช่เด็กทุกคนที่ดูดนิ้วต้องจัดฟันเสมอไป ทันตแพทย์จะประเมินว่านิสัยการดูดนิ้วส่งผลต่อโครงสร้างขากรรไกรถึงขั้นวิกฤตหรือไม่
อย่าใช้วิธีบังคับหรือดุด่า: การดุจะยิ่งทำให้เด็กเครียดและกลับไปดูดนิ้วแรงขึ้น ควรใช้การชื่นชมเมื่อเขาสามารถลดการดูดนิ้วได้แทน
จัดฟันเมื่อถึงวัยที่เหมาะสม: หากฟันน้ำนมถูกทำลายไปแล้ว การจัดฟันเด็กจะช่วยให้กระดูกขากรรไกรปรับตัวเข้าสู่สมดุลใหม่ได้ง่ายกว่าการรอให้โตเป็นผู้ใหญ่ครับ
